Model Rozwoju Sprawczości
Nasze podejście do realnej zmiany społecznej
Czym jest Model Rozwoju Sprawczości
Model Rozwoju Sprawczości to autorskie podejście do pracy społecznej, edukacyjnej i rozwojowej, które koncentruje się na jednym kluczowym celu:
wzmacnianiu zdolności ludzi i społeczności do samodzielnego działania i podejmowania inicjatywy.
Powstał na bazie wieloletnich doświadczeń pracy w różnych obszarach:
- administracji publicznej
- organizacjach pozarządowych
- edukacji
- przedsiębiorczości
- projektach społecznych i rozwojowych
Z tych doświadczeń wynika jedno kluczowe spostrzeżenie:
trwała zmiana społeczna nie powstaje z pojedynczych działań, ale z ich połączenia w spójny proces.
Dlaczego potrzebny jest taki model
W wielu systemach wsparcia działania są:
- rozproszone
- realizowane w izolacji
- skoncentrowane na jednym obszarze
W efekcie:
- uczestnicy zdobywają wiedzę, ale nie zmieniają swojego sposobu działania
- projekty kończą się bez trwałego efektu
- instytucje działają obok siebie, zamiast razem
Model Rozwoju Sprawczości odpowiada na ten problem, łącząc różne elementy zmiany w jeden spójny proces.
Fundament modelu
U podstaw modelu leży przekonanie, że:
ludzie zmieniają się nie wtedy, gdy słuchają, ale wtedy, gdy działają i doświadczają efektów swojego działania.
Dlatego model opiera się na czterech wzajemnie powiązanych obszarach:
Jak działa model
kompetencje → doświadczenie → inicjatywa → współpraca → zmiana społeczna
1. Rozwój kompetencji
Budujemy wiedzę i umiejętności potrzebne do funkcjonowania w nowoczesnym świecie.
Obejmuje to m.in.:
- kompetencje cyfrowe
- kompetencje społeczne
- kompetencje przedsiębiorcze
Efekt: uczestnicy wiedzą, jak działać
2. Poszerzanie doświadczeń życia
Wprowadzamy ludzi w nowe sytuacje, środowiska i aktywności.
To moment, w którym:
- pojawia się doświadczenie działania
- uczestnicy odnoszą pierwsze sukcesy
- zmienia się sposób myślenia o sobie i świecie
Efekt: uczestnicy zaczynają wierzyć, że mogą
3. Inicjatywa i działanie
Wspieramy ludzi w podejmowaniu własnych działań:
- społecznych
- edukacyjnych
- gospodarczych
To etap, w którym pojawia się:
- aktywność
- odpowiedzialność
- samodzielność
Efekt: uczestnicy zaczynają działać
4. Współpraca i środowisko
Łączymy ludzi, instytucje i organizacje, tworząc warunki do trwałej zmiany.
Budujemy:
- współpracę międzysektorową
- partnerstwa lokalne
- sieci wsparcia
Efekt: działania zaczynają się wzajemnie wzmacniać
Efekt modelu
Połączenie tych czterech elementów prowadzi do:
- wzrostu sprawczości ludzi
- większej aktywności społecznej
- rozwoju przedsiębiorczości
- silniejszych społeczności lokalnych
To właśnie na tym poziomie pojawia się trwała zmiana społeczna.
Podstawy teoretyczne
Model Rozwoju Sprawczości opiera się na uznanych koncepcjach naukowych:
- teoria poczucia skuteczności – Albert Bandura
- koncepcja wyuczonej bezradności – Martin Seligman
- teoria zdolności (capability approach) – Amartya Sen
- podejścia community development
Łączy je w praktyczny model działania możliwy do wdrożenia w pracy z ludźmi i społecznościami.
Gdzie stosujemy model
Model Rozwoju Sprawczości stanowi podstawę wszystkich naszych działań, w tym:
- rozwoju kompetencji cyfrowych
- wspierania przedsiębiorczości
- pracy ze szkołami i młodzieżą
- aktywizacji społeczności lokalnych
- wsparcia organizacji pozarządowych
- działań instytucji pomocy społecznej
Każdy z tych obszarów jest częścią jednego spójnego podejścia.
Nasza rola
Nie jesteśmy wyłącznie organizacją szkoleniową.
Jesteśmy zespołem, który:
- projektuje procesy zmiany społecznej
- wspiera ich wdrażanie
- łączy różne środowiska i perspektywy
Pracujemy zarówno z ludźmi, jak i z instytucjami, które chcą działać skuteczniej.
Zaproszenie
Model Rozwoju Sprawczości to nie tylko koncepcja.
To sposób pracy, który można wdrażać w różnych obszarach i środowiskach.
Zapraszamy do współpracy wszystkich, którzy chcą:
- działać bardziej skutecznie
- łączyć różne obszary rozwoju
- budować trwałą zmianę społeczną
Nie zmieniamy ludzi rozmową – zmieniamy ich doświadczeniem.
Model Rozwoju Sprawczości pokazuje, jak przebiega proces zmiany.
Kolejnym krokiem jest sposób jego wdrożenia w praktyce – Metoda Poszerzania Doświadczeń Życiowych (PDŻ).
Metoda Poszerzania Doświadczeń Życiowych (PDŻ)
Jak pracujemy z ludźmi, żeby zmiana była realna
Czym jest Metoda PDŻ
Metoda Poszerzania Doświadczeń Życiowych (PDŻ) to autorskie podejście do pracy z osobami i społecznościami, które koncentruje się na jednym kluczowym mechanizmie zmiany:
zmianie doświadczeń życia jako punkcie wyjścia do zmiany postaw i zachowań.
Metoda powstała w odpowiedzi na ograniczoną skuteczność działań opartych wyłącznie na:
- rozmowie
- motywowaniu
- pracy indywidualnej z klientem
Z naszych doświadczeń wynika, że:
ludzie nie zmieniają się dlatego, że coś usłyszą
zmieniają się wtedy, gdy coś przeżyją i zrobią
Dlaczego potrzebna jest taka metoda
W pracy społecznej często koncentrujemy się na:
- problemach
- deficytach
- analizie sytuacji klienta
Jednocześnie wiele osób funkcjonuje w bardzo ograniczonym świecie:
- powtarzalnych doświadczeń
- tych samych relacji
- tych samych schematów życia
W takich warunkach trudno oczekiwać zmiany.
Dlatego Metoda PDŻ proponuje inne podejście:
najpierw zmieniamy doświadczenie życia – potem pojawia się zmiana postawy.
Fundament metody
Metoda opiera się na prostym założeniu:
człowiek zaczyna wierzyć w zmianę, gdy jej doświadcza.
Dlatego kluczowe są:
- działanie
- emocje
- doświadczenie sukcesu
- nowe konteksty życia
Jak działa metoda
Metoda PDŻ jest procesem, który przebiega w kilku etapach:
1. Rozpoznanie świata życia
Analizujemy, w jakim środowisku funkcjonuje uczestnik:
- jakie ma doświadczenia
- jakie ma ograniczenia
- jakie ma możliwości
Cel: zrozumienie punktu wyjścia
2. Wprowadzenie nowych doświadczeń
Tworzymy sytuacje, które wykraczają poza codzienność uczestnika.
To mogą być:
- działania społeczne
- doświadczenia kulturowe
- aktywności rekreacyjne
- nowe role i sytuacje
- Cel: poszerzenie perspektywy
3. Doświadczenie działania i sukcesu
Uczestnik:
- działa
- uczy się w praktyce
- doświadcza, że „potrafi”
Cel: odbudowa poczucia sprawczości
4. Budowanie nowych nawyków
Nowe doświadczenia zaczynają się powtarzać.
Pojawiają się:
- nowe formy spędzania czasu
- nowe relacje
- nowe aktywności
Cel: utrwalenie zmiany
5. Powrót do trudnych obszarów
Dopiero na tym etapie wracamy do obszarów, które wcześniej były trudne:
- praca
- edukacja
- zmiana sytuacji życiowej
Cel: trwała zmiana funkcjonowania
Kluczowe narzędzia metody
Metoda PDŻ wykorzystuje działania, które:
- angażują
- wywołują emocje
- dają realne doświadczenie
Jednym z przykładów jest:
Program „Kuchnie Świata”
To nie są warsztaty kulinarne.
To doświadczenie, które:
- wprowadza uczestników w nowe kultury
- daje poczucie wyjątkowości i „bycia kimś więcej”
- buduje sukces i dumę
- poszerza wyobrażenie o możliwym stylu życia
Efekty metody
Zastosowanie metody prowadzi do:
- wzrostu poczucia sprawczości
- większej aktywności społecznej
- przełamywania wyuczonej bezradności
- zmiany sposobu myślenia o sobie
- otwartości na nowe możliwości
Podstawy teoretyczne
Metoda PDŻ opiera się na uznanych koncepcjach:
- teoria wyuczonej bezradności – Martin Seligman
- teoria poczucia skuteczności – Albert Bandura
- teoria zdolności (capability approach) – Amartya Sen
- podejścia community development
Łączy je w praktyczne narzędzie pracy środowiskowej.
Gdzie stosujemy metodę
Metoda PDŻ jest wykorzystywana w działaniach takich jak:
- aktywizacja społeczności lokalnych
- praca OPS, CUS, PCPR
- programy dla osób zagrożonych wykluczeniem
- działania dla seniorów i młodzieży
- projekty edukacyjne i społeczne
Czym wyróżnia się metoda
Metoda PDŻ:
– odchodzi od pracy „przy biurku”
– opiera się na działaniu i doświadczeniu
– wykorzystuje środowisko jako narzędzie zmiany
– łączy różne obszary życia (kultura, relacje, aktywność)
– jest możliwa do wdrożenia w instytucjach
Nasza rola
Nie jesteśmy terapeutami.
Wspieramy instytucje i zespoły w:
- zmianie sposobu pracy
- projektowaniu działań środowiskowych
- wdrażaniu metody w praktyce
Zaproszenie
Metoda PDŻ to nie gotowy scenariusz.
To sposób myślenia i działania, który można dopasować do różnych środowisk i grup.
Zapraszamy do współpracy wszystkich, którzy chcą:
- działać skuteczniej
- wyjść poza schemat pracy indywidualnej
- budować realną zmianę w społecznościach
Zmiana zaczyna się nie od rozmowy – tylko od doświadczenia.
Fundacja Lubuska Inicjatywa Pozarządowa
Wichów 30, 68-113 Brzeźnica, Polska
NIP 9261671560
KRS 0000494118
